Elitair verhaal

IMG_20131010_140837D66 heeft het imago van een elitaire, nogal kille partij. Als je tijdens de gemiddelde D66 borrel rond kijkt is dat misschien wat moeilijk voor te stellen, maar we lijken er hoe dan ook lastig vanaf te komen. Een imago is tot daar aan toe, maar als het bepaalde groepen mensen ervan weerhoudt om op je te stemmen, dan is dat natuurlijk wel heel zonde.

Tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 was Europa een groot thema. Voor het eerst was het niet een thema dat maar beperkt speelde voor een paar notoire Brussel-watchers, maar doordat mensen de crisis echt gingen voelen en Griekenland aan een stuk door in het nieuws was, was het ineens een tastbaar onderwerp voor mensen geworden. Veel politici, ook van D66, deden hun best Europa te duiden voor het grote publiek. D66 had vooral een rationeel verhaal: Europa is juist nu nodig om de economie uit het slop te halen, met Nederland alleen redt je het niet.

Ik voel me thuis bij dat rationele verhaal van D66 – vind het geruststellend dat beslissingen zoveel mogelijk worden genomen op basis van feiten – maar heb soms moeite met de manier waarop dat verhaal dan wordt gebracht. Ook als je op rationele gronden besluit dat iets een goed idee is, wil dat niet zeggen dat je mensen daarin naadloos meekrijgt. Mensen zijn bang, of boos en heel vaak hebben ze daar nog goede redenen voor ook.

Tijdens de campagne die zomer kwamen we veel mensen tegen die inderdaad boos waren. Een winkelier in de Zadelstraat zag mede-ondernemers in zijn straat links en rechts failliet gaan, terwijl wij (D66), vond hij, maar geld over bleven maken naar Griekenland. Hoeveel feiten en cijfers je daar ook naartoe gooit – die man krijg je niet mee.

Ik heb wat ervaring met het vertellen van een moeilijk verhaal. Ontwikkelingssamenwerking is een veld waarover veel mensen Een Mening hebben en mijn werk in die sector is dan ook een dankbaar onderwerp tijdens feesten, partijen en zo nu en dan een lezing. Ook hier geldt dat het gooien met feiten vaak verbazingwekkend weinig effect heeft – mensen hebben nu eenmaal de neiging vooral de feiten te horen die hun bestaande mening onderbouwen. Maar veel mensen gaan wél “aan” bij persoonlijke verhalen over verandering en ontwikkeling, over partners die geweldige dingen voor elkaar krijgen onder moeilijke omstandigheden en over de complexiteit van het werk.

Een (dare I say) emotionele link leggen met je publiek, niet in gesprek gaan om je eigen punt te maken, maar luisteren en écht snappen waarom mensen verontwaardigd zijn, en vooral, vooral niet je verhaal versimpelen. Mensen zijn niet dom en snappen heus dat de realiteit complexer is dan een oneliner.

Wie weet trekt op die manier het verhaal van D66 ook vrouwen, ook de Turkse ondernemer, ook de vader in Overvecht en wellicht zelfs die winkelier in de Zadelstraat. Want ons verhaal is niet elitair.

PS: The Political Brain is een briljant boek over het goed vertellen van je politieke verhaal, of zoals Drew Westen het zelf zegt “The Political Brain is a groundbreaking investigation into the role of emotion in determining the political life of the nation.” Check ook vooral even het eerste filmpje in de link!